Ken je straat(naam): de letters A, B, C en D

Rubriek bij InZuid rond de vraag wat er eigenlijk schuilt achter de naamgeving van je straat. Wekelijks nemen we een straatnaam onder de loep en vertellen wat de oorsprong is van de naam. Ooit was de benoeming van straatnamen een spontane kwestie. Wie ergens woont, wil dat zijn directe omgeving herkenbaar is: voor de bewoners zelf en voor anderen. Gebouwen, huisnamen en persoonsnamen dienden als inspiratie voor naamgeving. De geschiedenis  van de Amsterdamse straatnamen begint in 1858 met Jan ter Gouws Amstelodamiana.  Ter Gouw was schoolhoofd en schrijver. 

Kies de letter van de straat: A*B*C*D*E*F*G*H*I*J*K*L*M*N*O*P*Q*R*S*T*U*V*W*X*Y*Z*

Foto straatnaambordje: Christine Westerveld

Tommaso Albinonistraat

Tomaso Albinoni was een Venetiaans barokcomponist die 81 opera’s, 99 sonates, 59 concerto’s en negen sinfonia’s componeerde. Hij kon Johann Sebastian Bach tot zijn bewonderaars rekenen. Naast componist was hij violist. Albinoni was van rijke komaf en was niet afhankelijk van kerkelijke opdrachten. Albinoni leefde van 1671 tot 1751. In 1740 werden er ‘postuum’ vioolsonates gepubliceerd. Albinoni leefde toen zo teruggetrokken dat hij door velen dood gewaand werd. Opmerkelijk is dat in de straatnaam de voornaam met dubbele ‘m’ gespeld wordt. Dit is zeer ongebruikelijk.

Streetview

Foto straatnaambordje: Christine Westerveld

Avercampstraat

Hendrick Avercamp (1585-1634) was kunstschilder, voornamelijk van winterlandschappen. Hij is in Amsterdam geboren, maar leefde het grootste deel van zijn leven in Kampen, waar hij ook stierf. Avercamp is doofstom ter wereld gekomen en kreeg in Kampen de bijnaam ‘de stomme van Kampen’.  Werken van Avercamp hangen in Het Rijksmuseum. ‘IJsvermaak’ is een van zijn bekendste werken.

Streetview

Foto straatnaambordje: Christine Westerveld

Beethovenstraat

Für Elise
Natuurlijk kennen de meeste mensen de naam (Ludwig van) Beethoven wel, de beroemde Duitse componist van ook veel intussen bekend geworden muziekstukken zoals de vijfde en negende symfonie en het pianostuk Für Elise. De straat werd in 1925 naar hem genoemd, dus een kleine honderd jaar na zijn overlijden. Vandaag de dag is de straat vooral bekend als een grote en chique winkelstraat in Amsterdam Zuid, met restaurants en winkels, waaronder luxueuze modezaken, maar ook een Blokker is er gevestigd met een filiaal.

België
Beethoven leefde van 1770 tot 1827. Hij werd op 16 december geboren in Bonn maar heeft Belgische voorouders. Zijn grootvader Lodewijck van Beethoven kwam uit Mechelen, België, vandaar mede dat ook wel de naam Van Beethoven wordt gebruikt in plaats van Von Beethoven, op z’n Duits. De familie kwam uit het dorpje Bettenhoven (Bettincourt) in Haspengouw, nu een deelgemeente in de provincie Luik, en mogelijk wordt ook verwezen naar de boerderij van Bettingen. Beethovens zevende overgrootvader was ene Jan van Bettehoven (ca.1485-1571)

Bezoek aan Nederland
Beethoven had enkele andere beroemde componisten als tijdgenoten, zoals Mozart (1756 – 1791) en Haydn (1732 – 1809). Beethovens vader nam graag een voorbeeld aan de vader van Mozart om van zijn muzikaal zeer begaafde zoon een wonderkind te maken. De vrij strenge methode die vader daarbij hanteerde, zoals de jonge Beethoven herhaaldelijk uit z’n slaap halen om hem piano te laten studeren, heeft een groot stempel gedrukt op de rest van zijn leven. Beethoven stond bekend als een vrij norse, sombere en wantrouwende man, al kon hij zeker ook druk en uitgelaten zijn. In 1781, Beethoven was toen 11 jaar, bezocht hij met zijn moeder Nederland, in het kader van familiebezoek, waarbij hij in Rotterdam en Den Haag optrad voor onder anderen Erfstadhouder Prins Willem V van Oranje.

Doofheid
Een andere kwestie die mogelijk van nog grotere invloed is geweest, waardoor Beethoven op latere leeftijd nog meer in zichzelf keerde en ongenaakbaar overkwam, was zijn doofheid, die zich rond zijn 30ste begon te manifesteren. Beroemd in dat verband is het zogeheten ‘Heiligenstädter Testament’, uit 1802, een testament voor zijn twee broers, Kaspar Karl en Johann, waarin hij zijn wanhoop over zijn toenemende doofheid uitsprak. Hij liet onder andere weten dat hij als dove musicus liever niet verder wilde leven, maar dat hij van zelfmoord afzag omdat hij de wereld toch van zijn composities wilde laten blijven genieten. Het vooruitzicht van volledige doofheid deed hem de cynische uitspraak ontlokken; ‘Een dove musicus, mij hemel, kunt u zich een blinde schilder voorstellen?’ Rond 1819 was Beethoven volledig doof, mogelijk als gevolg van een ziekte maar welke dat was kon nooit worden vastgesteld.

Beethoven is nooit getrouwd geweest maar had vaak wel relaties met vrouwen. Bekend is de hartstochtelijke liefdesbrief die hij schreef aan een nog altijd onbekend gebleven dame, ‘die Unsterbliche Geliebte’. Beethoven was een sterke robuuste man maar had evengoed behoorlijke gezondheidsproblemen. Los van zijn doofheid had hij vaak last van zijn spijsvertering, mogelijk mede veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik.

Laatste woorden
Beethoven overleed op 26 maart 1827 in Wenen, Oostenrijk. Dat schijnt een bijzondere dag te zijn geweest volgens de mensen die aan het sterfbed van de grote musicus waren. Laat in de middag stak een storm op, met tegen 5 uur een lichtflits, gevolgd door een enorme donderslag. Daarop opende Beethoven zijn ogen, maakte met met zijn rechterhand een vuist en had een zeer ernstige zelfs dreigende uitdrukking. Daarop viel hij weer achterover en was overleden. Zijn laatste woorden zouden zijn geweest, in het Latijn, al wordt er ook aan getwijfeld: ‘Plaudite, amici, comedia finita est.’ ofwel ‘Klap, mijn vrienden, de voorstelling is voorbij. Heb ik niet altijd gezegd dat het op deze wijze zou aflopen?’ Kort daarna werd nog een kistje wijn bezorgd van Beethovens muziekuitgever. Beethoven keek ernaar en stamelde: ‘Jammer, jammer, te laat.’

 Streetview

Lees meer