Karen de Bok (1961-2017)


‘Karen de Bok is er niet meer’. Met deze mededeling informeerde haar echtgenoot (journalist en programmamaker) Emile Fallaux dat zijn vrouw op donderdag 19 januari is overleden. Als gevolg van een zware depressie besloot ze zelf haar leven te beëindigen, op 55-jarige leeftijd. Fallaux zegt dat zijn vrouw dat nog als de enige oplossing zag uit haar lijden.

Karen de Bok was in haar laatste functie hoofdredacteur televisie (sinds 2008) bij de VPRO, waar ze in totaal 33 jaar werkte. De omroep reageerde direct op haar overlijden:

‘Binnen de VPRO heerst grote verslagenheid na dit tragische en onverwachte bericht. Karen droeg de VPRO in haar hart en met haar verliest de omroep een geliefde collega en een bijzondere vrouw. Zij had een neus voor talent, een scherpe blik voor kwaliteit en was een lieve, attente, warme persoonlijkheid. Of iets goed was of niet, daarover twijfelde zij nooit lang. Zij koppelde een volstrekte no-nonsensementaliteit en een gezonde allergie voor managementtaal aan een natuurlijke autoriteit .’

Voor 2008 werkte De Bok bij de VPRO als programmamaker en eindredacteur. Mede onder haar leiding (tot 2011 samen met Frank Wiering en daarna met Stan van Engelen) won de VPRO in acht jaar tijd vier keer de Zilveren Nipkowschijf voor het beste tv-programma. Zo vielen (reis)series als Van Dis in Afrika, O’Hanlons Helden, Onze man in Teheran en Langs de oevers van de Yangtze in de prijzen. Vorig jaar werd de prestigieuze onderscheiding toegekend aan het VPRO-programma Zondag met Lubach.

Karen de Bok is een dochter van politiek journalist Max de Bok, die vorig jaar augustus overleed. Hij stimuleerde haar om het vak (van journalistiek) te leren in de praktijk, bij de Haagse redactie van de NOS en RTV Rijnmond. Toen ze 22 was begon ze als verslaggever bij het VPRO-radioprogramma Het Gebouw. Ook was ze betrokken, als eindredacteur, bij radioprogramma’s als Michelangelo en VPRO aan de Amstel. Over haar keuze voor tv en radio zei ze in 2016 in een interview met Villamedia (vakblad journalistiek) dat ‘het een logische keuze was. Bij ons thuis stonden de radio en de tv altijd afgestemd op de Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep. Ik denk dat ik 16 jaar was toen ik dacht ‘Oh, als ik dáár toch zou mogen werken.’ Ze was trots dat die wens in vervulling ging.

Vanaf 1997 legde De Bok zich meer toe op televisie, waar zij onder meer meewerkte aan het filmprogramma Stardust, VPRO Thema-avonden en diverse documentaires voor Tegenlicht. Eindredactie voerde ze over de tv-pogramma’s Zomergasten met Adriaan van Dis en Wintergasten. In 2007 was zij projectleider van de themaweek over democratie Wij zijn de baas.

Bij haar aantreden als hoofredacteur tv, had de VPRO te maken met slechte kijkcijfers. Binnen de omroep heerste bovendien een sfeer van onderling wantrouwen. De Bok richtte haar vizier op de focus dat programma’s weer voor het publiek werden gemaakt, in plaats van voor de makers. De VPRO bleef trouw aan de zo kenmerkende eigenzinnigheid maar trok vervolgens weer meer kijkers, allereerst met In Europa, van (historicus) Geert Mak.

Toen vanwege bezuinigingen het aantal omroepen moest worden gereduceerd verzette De Bok zich tegen plannen om met andere omroepen te fuseren. Ze vreesde dat de VPRO (als ‘juniorpartner’ van een andere omroep) terecht zou komen in een ‘grijs midden’ en wilde dat voorkomen. Haar keus leidde wel tot gedwongen ontslagen, minder zendtijd en beperking van het aantal specialismen bij de omroep. Daartegenover stonden de speerpunten journalistiek, buitenland, humor en kinder-tv, die uiteindelijk succesvol bleken, dankzij de volharding van Karen de Bok.

Karen de Bok woonde met haar man in de Willemsparkbuurt.

Bron: VPRO, Volkskrant

Foto: Nieuws en Entertainment